ไว้อาลัยคำเมือง:การตายอย่างช้าๆของภาษา

มีไม่กี่คำทักทายที่จะมีเสน่ห์เหมือนกับคำว่า “สวัสดีเจ้า” คำทักทายที่พูดเป็นจังหวะโดยใช้ภาษาคำเมืองซึ่งมาพร้อมกับการไหว้อย่างนอบน้อมจากหญิงสาวชาวล้านนา สำหรับผู้ที่มาเยี่ยมเยือนจังหวัดเชียงใหม่นี่อาจจะเป็นขอบเขตของคำศัพท์และความรู้ในภาษาคำเมืองเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริงแล้วนั้นยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับคำเมืองอยู่ คำเมืองถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงสำเนียงทางภาคเหนือของภาษาไทยกลาง ทั้งที่ความเป็นจริงแล้วนั้นคำเมืองเป็นอีกภาษาหนึ่งที่มีความอุดมสมบูรณ์อย่างมากด้วยภาษาเขียนที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองและได้ถูกนำมาใช้โดยชาวไทยภาคเหนือรวมถึงชาวลาวประมาณหกล้านคนในยุคปัจจุบันนี้ อย่างไรก็ตามถึงแม้ว่าจะมีจำนวนผู้ใช้มากมายแต่คำเมืองถูกจัดเป็นอีกภาษาหนึ่งที่อยู่ภายใต้การคุมคามของการสูญหายเนื่องจากการใช้ที่น้อยลงจากคนยุคใหม่

From The Editor

Editorial: August 2017

August 1, 2017

I’ve been rusticating of late. Early mornings lying in bed watching the mist sweep in, settle, shift and miraculously evanesce only to reform again…a morning moving picture of shapeshifting vapour. Long country walks, huffing and puffing up sweltering mountain trails, mustering the energy to sulk as geriatric Hmong men and women carrying their bodyweights overtake me with toothy grins. Evenings spent fascinatedly inspecting one gaudy and incomprehensibly curious and ludicrous looking insect after another while glaring at gigantic and rudely impervious tukkaes. I was blissfully far from the maddening crowds and loving it.

Cover Story

There are few greetings as charming as a “sawasdee jao” received with a gentle wai by a welcoming Lanna lady in her lilting kham muang. For many visitors to Chiang Mai, this is the extent of their kham mueang vocabulary or knowledge of the language itself. In fact, there is a common misconception that kham mueang is merely a northern dialect of central Thai when in fact it’s a rich language with its own unique script and history, spoken by approximately six million people across the north of Thailand and Laos today. In spite of the great number of speakers, it is also a language under threat of extinction as fewer and fewer of the younger generation now speak it.

Latest Issue of Citylife